Een vijgenboom snoei je op twee momenten: een vormsnoei in het late voorjaar, als de kans op vorst voorbij is, en een lichte zomersnoei waarbij je de groeiende scheuten toppt. Belangrijk om te weten: een vijg draagt zijn vruchten aan jong, eenjarig hout en aan de toppen van vorig jaar. Snoei je te hard, dan knip je precies die vruchtdragende delen weg en houd je veel blad over maar weinig vijgen. Minder is bij een vijg vaak meer.
De vijgenboom is een dankbare, snelgroeiende plant, maar juist door dat snelle groeien lopen mensen ertegenaan dat hij een wildgroei wordt zonder oogst. De kunst zit hem niet in veel wegknippen, maar in slim toppen op het juiste moment. Hieronder lees je wanneer en hoe.
Belangrijkste punten
- Snoei de hoofdvorm in april of mei, als er geen strenge vorst meer komt, niet in de winter.
- Een vijg draagt vruchten aan eenjarig hout en aan de toppen van vorig jaar, dus snoei met mate.
- Top in juni de groeiende scheuten boven het vijfde of zesde blad, dat stimuleert vruchtvorming.
- Haal dood, bevroren of naar binnen groeiend hout weg voor een open, luchtige kroon.
- Het melksap is irriterend voor huid en ogen, draag handschoenen.
Wanneer moet je een vijgenboom snoeien?
Een vijgenboom kent twee snoeimomenten met elk een eigen doel. De vormsnoei doe je bewust laat, want vijgen zijn gevoelig voor vorst en je wilt niet in vorstschade snoeien voor je weet welk hout de winter heeft overleefd.
| Moment | Doel | Wat doe je? |
|---|---|---|
| April, mei | Vormsnoei | Dood en bevroren hout weg, kroon uitdunnen tot een open vorm |
| Juni, juli | Zomersnoei (toppen) | Groeiende scheuten toppen boven het 5e of 6e blad |
Snoei dus niet in de winter. Verse snoeiwonden in de koude, natte maanden genezen slecht en zijn een invalspoort voor ziekte, en bovendien weet je pas in het voorjaar welke takken door de vorst zijn beschadigd.
De vormsnoei in het voorjaar
Zodra de vijg in april of mei uitloopt, zie je precies wat leeft en wat dood is. Nu geef je de boom zijn vorm:
- Knip alle dode, bruine en door de vorst beschadigde takken weg tot op gezond hout.
- Haal takken weg die naar binnen groeien, elkaar kruisen of schuren. Je wilt een open kroon waar licht en lucht bij kunnen, want dat rijpt de vruchten en houdt schimmel weg.
- Wordt de boom te groot? Kort dan een paar van de langste gesteltakken in. Doe dit met mate, want elke tak die je weghaalt kost je vruchten.
Streef naar een open, uitwaaierende vaasvorm met een stuk of vier tot zes hoofdtakken. Zo blijft de boom overzichtelijk en pluk je makkelijk.
De zomersnoei: toppen voor meer vruchten
Dit is de snoei die veel mensen overslaan, terwijl hij je oogst juist verbetert. In juni groeien de nieuwe scheuten hard door. Knijp of knip de groeiende top van elke scheut eraf, boven het vijfde of zesde blad. Dat klinkt tegen-intuïtief, maar het werkt: de plant steekt zijn energie daarna in het rijpen van de al gevormde vijgen in plaats van in eindeloze lengtegroei. Bovendien blijft de boom zo compact en handzaam.
Tip van onze redactie
Kleine, harde vijgjes die in het najaar niet meer rijpen, kun je beter weghalen. In een Nederlands klimaat rijpen ze toch niet meer en ze kosten de boom alleen energie. De kleine vruchtjes bovenin, ter grootte van een erwt, die láát je juist zitten: dat zijn de vijgen voor volgend jaar, die overwinteren op de plant en als eerste rijpen. Ik haal in november de halfrijpe tussenmaat eraf en spaar bewust die kleine topjes.
Melksap en oude bomen
Bij het snoeien komt er wit melksap uit de wonden. Dat sap irriteert de huid en zeker de ogen, dus draag handschoenen en wrijf niet in je gezicht. Een oude, verwaarloosde of te grote vijg kun je overigens flink verjongen: die verdraagt een stevige snoei goed en loopt vlot weer uit. Doe zo’n verjonging wel gefaseerd over twee jaar als je in één keer heel veel zou moeten wegnemen, dan blijft de boom in balans.
Lees ook
De vijg is een van de dankbaarste mediterrane bomen voor de Nederlandse tuin. Bekijk ook deze gidsen:
- Snoeien: wanneer snoei je wat? (met snoeikalender)
- Druif snoeien
- Appelboom snoeien
- Olijfboom snoeien
Veelgestelde vragen over vijgenboom snoeien
Wanneer moet je een vijgenboom snoeien?
Een vijgenboom snoei je op twee momenten. De vormsnoei doe je in april of mei, als er geen strenge vorst meer komt en je ziet welk hout de winter heeft overleefd. In juni en juli volgt de zomersnoei, waarbij je de groeiende scheuten toppt boven het vijfde of zesde blad. Snoei niet in de winter, want verse wonden genezen dan slecht en je weet nog niet welke takken bevroren zijn.
Hoe snoei je een vijgenboom voor meer vruchten?
Voor meer vruchten top je in juni de groeiende scheuten boven het vijfde of zesde blad. De boom stopt dan met eindeloze lengtegroei en steekt zijn energie in het rijpen van de al gevormde vijgen. Snoei verder met mate, want een vijg draagt vruchten aan eenjarig hout en aan de toppen van vorig jaar. Te hard snoeien kost je juist vruchten en levert vooral veel blad op.
Mag je een vijgenboom in de winter snoeien?
Een vijgenboom snoei je beter niet in de winter. Verse snoeiwonden genezen in de koude, natte maanden slecht en vormen een invalspoort voor ziekte. Bovendien is de vijg vorstgevoelig en zie je pas in het voorjaar welke takken door de vorst zijn beschadigd. Wacht daarom met de vormsnoei tot april of mei, wanneer de boom uitloopt en je gezond van dood hout kunt onderscheiden.
Waar draagt een vijgenboom zijn vruchten?
Een vijgenboom draagt zijn vruchten aan het jonge, eenjarige hout en aan de toppen van de scheuten van vorig jaar. Die kleine, erwtgrote vijgjes bovenin overwinteren op de plant en rijpen als eerste in het nieuwe seizoen. Daarom snoei je met mate: knip je die vruchtdragende toppen weg, dan verlies je een groot deel van je oogst. Laat de kleine topvijgjes in het najaar dus zitten.
Is het sap van een vijgenboom giftig?
Het witte melksap dat bij het snoeien uit een vijgenboom komt, is niet dodelijk giftig maar wel irriterend voor de huid en vooral voor de ogen. Het kan bij gevoelige mensen roodheid of jeuk veroorzaken, zeker in combinatie met zonlicht. Draag daarom handschoenen tijdens het snoeien en wrijf niet in je gezicht. Was na afloop je handen goed en ruim het snoeisel netjes op.
